2.1.1.2. Ağaçta enine büyümeEnine büyüme, ağacın gövdesini kalınlaştıran büyümedir. Bölünerek çoğalan ve ağacın kalınlaşmasını sağlayan hücreler kambiyum tabakasında kümelenmiştir. Enine büyüme kambiyum tabakasının hem özü, hem de kabuğa bakan tarafında olur. Bizim iklim kuşağımızın koşulları, ağacın enine büyümesini, zaman yönünden sınırlar. Ağacın gövdesi ilkbahar ve yazın oluşan büyüme sonucu kalınlaşır. Büyüme devresi yaklaşık olarak nisan ve eylül ayları arasında oluşur. İlkbaharda oluşan bölüm iri gözenekli, büyük boşluklu ve ince hücre zarlıdır. Nisan, mayıs ve haziran aylarında gelişir. İlkbahar dokusu veya ilkbahar halkası diye adlandırılır. Açık renklidir. Sonbahar dokusu veya sonbahar halkası diye bilinen bölüm ağustos ve eylül aylarında oluşur. Rengi, ilkbahar dokusuna göre daha koyudur. Sonbahar dokusunu yapan hücrelerin zarları daha sıkı ve kalın, hücre boşlukları küçüktür. İlkbaharda oluşan ilkbahar dokusu ile sonbaharda oluşan sonbahar dokusu birlikte bir yıl halkası meydana getirirler. Yıl halkaları ağacın yaşamının nasıl geçtiğini gösteren güvenilir bir kanıttır. Yıl halkaları ince, dar ve sıkı yapılı olan ağaçlar zayıf topraklar üzerinde ve uygunsuz koşullarda büyüyen ağaçlardır. Bir birine çok yakın büyüyen ağaçlarında yılhalkaları ince ve sıkı olur. Yıl halkaları geniş bir çemberler yapan ağaçlar, zengin topraklar üzerinde ve uygun iklim koşullarında büyümüşlerdir. İklim koşullarının mevsimlere göre fazla değişmemesi halinde, ilkbahar ve sonbahar dokuları arasındaki yapısal fark azalır. Ağaç işleri endüstrisinde, özellikle geniş yapraklı ağaçlarda, sıkı ve dayanıklı olan sonbahar dokusunun geniş olması kerestenin değerini arttırır. Tropik bölgelerde büyüyen ağaçların yıl halkalarının oluşumu, genişlikleri, iklimin yağmurlu veya kurak geçmesine bağlı olarak değişiklikler gösterir [8].2.1.2. KökKök, ağacın toprağa tutunması, yaşaması ve büyümesi için gerekli olan besin maddelerini almasına yarayan toprak altındaki bölümüdür. Kök, topraktan ağacın işlemesi için gerekli olan ham besin sularını alır. Ham besin suyunda erimiş halde organik besin maddeleri bulunur. Bunlar; kalsiyum, potasyum, fosfor, kükürt, demir, magnezyum, azot ve benzeri anorganik maddelerdir. Bunlarla besleyici nitelik kazanan özsu, kökler arcılığıyla yerden alınır. Kök, gövde, dal ve yapraklardaki ince borularda oluşan emiş gücü ile yaprak yüzüne kadar iletilir. Bu emiş gücüne örnek olarak, çayın şekerde ilerlemesi, kurutma kağıdında mürekkebin ilerlemesi lamba fitilinde gazyağının ilerlemesi gibi örnekler verilebilir. Ham besin suyunun yapraklara ulaşımını sağlayan bir nedende yapraklardaki buharlaşmadır. Buharlaşan suyun bıraktığı boşluklar da ayrı bir emiş gücü yaratır. Buna örnek olarak gürgen ağacı bir yılda ortalama olarak 9 ton ham besin suyunu kökleriyle topraktan emer. Gövdesinden yapraklara kadar iletir ve buharlaştırır [8].
Nisan 13th, 2010 § 0
